Negatieve stroomprijzen zijn uurprijzen op de groothandelsmarkt die onder nul zakken. Dat gebeurt wanneer er tijdelijk meer elektriciteit beschikbaar is dan er wordt afgenomen. Producenten betalen dan in feite om stroom op de markt kwijt te kunnen.
Dat betekent niet automatisch dat u geld toe krijgt wanneer u thuis stroom gebruikt. De beursprijs is slechts één onderdeel van uw totale prijs per kWh. Vooral bij een dynamisch energiecontract is het belangrijk om te kijken naar het volledige uurtarief en de kostenopbouw van uw leverancier.
Wat zijn negatieve stroomprijzen?
Elektriciteit moet steeds in balans zijn: productie en verbruik moeten zo goed mogelijk op elkaar aansluiten. Op de elektriciteitsmarkt wordt stroom voor afzonderlijke tijdsblokken verhandeld. Is het aanbod in een bepaald uur groter dan de vraag, dan kan de groothandelsprijs onder nul dalen. Dit worden negatieve elektriciteitsprijzen of negatieve uurprijzen genoemd.
Een negatieve beursprijs zegt alleen iets over de prijs van de verhandelde elektriciteit. Het zegt niet automatisch dat de volledige prijs op uw energierekening negatief wordt. Belastingen, btw, inkoopkosten, opslagen en andere contractgebonden kosten kunnen de uiteindelijke prijs veranderen.
De stroomprijs onder nul is daarom vooral een marktsignaal. Het stimuleert partijen om productie, opslag en verbruik beter op elkaar af te stemmen.
Lees ook: Elektriciteitsprijs: recente ontwikkelingen uitgelegd · Waaruit bestaat de energieprijs op uw energierekening?
Hoe ontstaan negatieve elektriciteitsprijzen?
Een veelvoorkomende oorzaak is een combinatie van veel productie uit wind en zon met een lage vraag naar elektriciteit. Denk aan een winderige of zonnige periode waarin huishoudens en bedrijven relatief weinig stroom gebruiken. De beschikbare productie kan dan tijdelijk groter zijn dan de afname.
Weersomstandigheden hebben daardoor invloed op de marktprijs. Wind- en zonneproductie zijn niet volledig op verzoek beschikbaar of af te schakelen. Ook andere elektriciteitscentrales kunnen niet altijd direct stoppen of sterk terugschakelen. Daardoor kan er op sommige momenten veel aanbod beschikbaar blijven.
Ook de vraag speelt mee. Minder bedrijvigheid, een zachte periode met minder energievraag of een rustig moment in de nacht kan de vraag drukken. Daarnaast is de Nederlandse elektriciteitsmarkt verbonden met die van andere landen. Handel over de grens kan vraag en aanbod deels opvangen, maar de beschikbare transportcapaciteit en de situatie op omliggende markten zijn daarbij van belang.
Lees ook: Hoe beïnvloedt het weer de gas- en elektriciteitsprijzen?
Negatieve stroomprijzen bij een dynamisch energiecontract
Bij een dynamisch energiecontract volgt het leveringstarief voor elektriciteit doorgaans de actuele uurprijzen op de groothandelsmarkt. Negatieve prijzen kunnen dan zichtbaar zijn in de app, klantomgeving of het tariefoverzicht van uw leverancier. Hoe een leverancier deze prijs precies doorberekent, staat in de contractvoorwaarden.
Kijk niet alleen naar de beursprijs. Op de prijs per kWh kunnen nog energiebelasting, btw, inkoopkosten, een opslag en andere kosten van toepassing zijn. De onderdelen die worden toegevoegd en de manier waarop dit gebeurt, verschillen per contract. Een negatieve beursprijs kan dus leiden tot een lager tarief, maar niet per definitie tot een negatieve totaalprijs.
Controleer bovendien of een getoonde prijs inclusief of exclusief belastingen en btw is. Vergelijk tarieven altijd op dezelfde basis en bekijk de vaste kosten afzonderlijk. Zo voorkomt u dat u een lage uurprijs verwart met de totale kosten van uw energiecontract.
Lees ook: Prijs per kWh uitgelegd: zo leest u uw elektriciteitstarief · Waaruit bestaat de energieprijs op uw energierekening? · Vast of dynamisch energiecontract: wat past bij u?
Wat merkt u met een vast of variabel energiecontract?
| Contractvorm | Doorwerking van negatieve uurprijzen |
|---|---|
| Dynamisch contract | De prijs voor afname volgt doorgaans de actuele uurprijs, volgens de afspraken en kostenopbouw van uw leverancier. |
| Vast contract | Uw leveringstarief staat voor de afgesproken periode vast. Negatieve uurprijzen worden normaal gesproken niet rechtstreeks per uur doorberekend. |
| Variabel contract | De leverancier past het tarief periodiek aan volgens de contractafspraken. De prijs volgt meestal niet uur voor uur de beurs. |
Negatieve stroomprijzen zijn dus geen algemene korting die voor ieder huishouden op hetzelfde moment geldt. Uw contractvorm en de vastgelegde tariefopbouw bepalen of, en in welke mate, een uurprijs op de markt doorwerkt in uw kosten.
Lees ook: Stroomprijs in daluren: wanneer is elektriciteit doorgaans goedkoper? · Soorten energiecontracten: vast, variabel of dynamisch
Zonnepanelen en teruglevering tijdens negatieve uurprijzen
Heeft u zonnepanelen, dan kunnen negatieve uurprijzen ook relevant zijn voor de vergoeding voor teruggeleverde elektriciteit. Bij een contract met uurprijzen kan die vergoeding gekoppeld zijn aan de prijs in het betreffende uur. Hoe dit precies uitpakt, hangt af van afspraken over teruglevering, belastingen, kosten en de verrekening binnen uw contract.
Ga er daarom niet zonder controle van uit dat terugleveren tijdens een negatief uur financieel gunstig is. Bekijk in uw voorwaarden hoe de terugleververgoeding wordt vastgesteld en of aanvullende kosten of correcties gelden. Let ook op het verschil tussen de vergoeding voor teruglevering en de prijs die u voor afname betaalt.
Het kan praktisch zijn om uw eigen opwek en verbruik inzichtelijk te maken. Apparaten laten draaien op momenten van eigen zonneproductie kan uw afname van het net beperken. Of dat in uw situatie voordelig is, beoordeelt u op basis van uw contract en uw werkelijke verbruikspatroon.
Lees ook: Energiecontract met zonnepanelen · Terugleverkosten vergelijken · Prijs per kWh uitgelegd: zo leest u uw elektriciteitstarief
Zo beoordeelt u een negatief uur
- Controleer uw contractvorm. Alleen bij een contract met uurprijzen is een directe koppeling met negatieve groothandelsprijzen doorgaans relevant.
- Bekijk het volledige uurtarief. Controleer waar u de actuele prijs ziet en of deze prijs belastingen, btw en opslagen al bevat.
- Lees de kostenopbouw. Noteer het leveringstarief, vaste kosten, belastingen, btw, opslagen en de afspraken voor teruglevering.
- Kijk naar een langere periode. Beoordeel niet alleen één opvallend uur, maar uw verbruik en totale kosten over een langere periode.
- Verschuif verbruik alleen wanneer dat praktisch en veilig is. Gebruik geen apparaten onnodig alleen vanwege een lage uurprijs. De mogelijke besparing hangt af van uw verbruik, de totale prijs en uw contractvoorwaarden.
Lees ook: Energiebelasting: welke wijzigingen merkt u op uw rekening? · Elektriciteitsprijs: recente ontwikkelingen uitgelegd
Veelgestelde vragen
Krijg ik geld toe als de stroomprijs negatief is?
Niet automatisch. Een negatieve prijs op de groothandelsmarkt is niet hetzelfde als een negatieve totaalprijs voor uw huishouden. Bij een dynamisch contract kunnen belastingen, btw, opslagen en andere kosten worden toegevoegd. Controleer daarom altijd het volledige uurtarief van uw leverancier.
Hebben negatieve stroomprijzen invloed op mijn vaste energiecontract?
Meestal niet rechtstreeks. Bij een vast contract staat het leveringstarief voor de afgesproken periode vast. Negatieve uurprijzen op de groothandelsmarkt worden dan normaal gesproken niet per uur aan u doorberekend.
Wat betekenen negatieve uurprijzen voor zonnepanelen?
Dat hangt af van uw terugleverafspraken. Bij een contract met uurprijzen kan de vergoeding voor teruglevering gekoppeld zijn aan het betreffende uur. Lees de voorwaarden om te zien hoe teruglevering, belastingen en eventuele kosten worden verwerkt.
Wanneer komen negatieve elektriciteitsprijzen voor?
Ze kunnen ontstaan wanneer het aanbod tijdelijk groter is dan de vraag. Veel wind- en zonneproductie, lage vraag, weersomstandigheden en de mogelijkheden voor handel met andere landen kunnen daarbij samen een rol spelen.
Samengevat
Negatieve stroomprijzen laten zien dat vraag en aanbod op de elektriciteitsmarkt per uur kunnen verschillen. Voor uw eigen kosten is vooral van belang welk contract u heeft en hoe uw leverancier de beursprijs verwerkt. Kijk daarom altijd naar de volledige prijsopbouw, niet alleen naar een prijs onder nul.